⚖️ กฎหมายแรงงานไทยที่ Outsource ต้องรู้ (ฉบับผู้บริหาร)
1️⃣ ใครคือ “นายจ้างที่แท้จริง” (Key Risk)
กฎหมายไทยพิจารณา ข้อเท็จจริงในการควบคุมงาน ไม่ใช่แค่ชื่อในสัญญา
ถ้าลูกค้า (Client) มีพฤติกรรมเหล่านี้ ⛔
- สั่งงานโดยตรงทุกวัน
- กำหนดเวลาทำงาน/OT เอง
- ประเมินผลงาน/ลงโทษเอง
- อนุมัติลา/เลิกจ้างเอง
➡️ มีความเสี่ยงถูกมองว่าเป็นนายจ้างร่วม (Co-Employer)
➡️ ต้องรับผิดชอบตามกฎหมายแรงงานทั้งหมด
2️⃣ พ.ร.บ.คุ้มครองแรงงาน พ.ศ. 2541
Outsource ต้องปฏิบัติตาม ครบทุกมาตรา เช่นเดียวกับบริษัททั่วไป
สิ่งที่ห้ามละเมิดเด็ดขาด
- ค่าจ้างต่ำกว่าค่าแรงขั้นต่ำ
- OT ไม่ถูกต้อง
- วันหยุด / วันลาไม่ครบ
- เลิกจ้างไม่จ่ายค่าชดเชย
📌 ข้อควรรู้
ต่อให้เป็น Outsource แต่ถ้าลูกจ้างทำงานที่สถานประกอบการลูกค้า
ลูกค้าก็อาจถูกตรวจสอบร่วม
3️⃣ มาตรา 11/1 (แรงงานเหมาค่าแรง)
เป็นมาตราที่ Outsourcing เจอบ่อยที่สุด
ถ้าเข้าข่าย “เหมาค่าแรง”
- ทำงานเหมือนพนักงานลูกค้า
- ใช้เครื่องมือ/สถานที่ของลูกค้า
- ไม่มีความเป็นอิสระในการทำงาน
➡️ ลูกจ้าง Outsource ต้องได้รับ
สิทธิและสวัสดิการไม่ต่ำกว่าพนักงานประจำของลูกค้าในตำแหน่งเดียวกัน
🔥 จุดนี้คือกับดักใหญ่ของหลายองค์กร
4️⃣ ความต่างระหว่าง Outsourcing vs Subcontract
| ประเด็น | Outsourcing | Subcontract |
|---|---|---|
| โฟกัส | บริการ/ผลลัพธ์ | งานเป็นชิ้น |
| ควบคุมงาน | Vendor คุม | Vendor คุม |
| เสี่ยงนายจ้างร่วม | ต่ำ (ถ้าจัดถูก) | สูง (ถ้าลูกค้าคุมงาน) |
📌 ถ้าลูกค้าคุมงานละเอียด = เสี่ยงทันที
5️⃣ กฎหมายประกันสังคม
- Vendor ต้องนำส่งประกันสังคมให้ลูกจ้าง
- หาก Vendor ไม่ส่ง
➡️ ลูกค้าอาจถูกเรียกรับผิดร่วมในทางปฏิบัติ
✅ วิธีป้องกัน:
- ขอหลักฐานการส่งประกันสังคมทุกเดือน
- ระบุในสัญญาชัดเจน
6️⃣ กฎหมายแรงงานสัมพันธ์
- ลูกจ้าง Outsource มีสิทธิรวมกลุ่ม / ร้องเรียน
- หากเกิดข้อพิพาทในสถานที่ลูกค้า
➡️ ลูกค้าอาจถูกดึงเข้ากระบวนการเจรจา
7️⃣ สัญญา Outsourcing ต้องมีอะไรบ้าง (สำคัญมาก)
Minimum ที่ควรมี
- ระบุชัดว่า Vendor เป็นนายจ้างแต่เพียงผู้เดียว
- ลูกค้า ไม่มีอำนาจสั่งการโดยตรง
- SLA / KPI วัดที่ “ผลลัพธ์” ไม่ใช่ “พฤติกรรม”
- Vendor รับผิดชอบกฎหมายแรงงานทั้งหมด
- Indemnity Clause (คุ้มครองความเสี่ยงลูกค้า)
❌ สัญญาอย่างเดียวไม่พอ
✅ พฤติกรรมการทำงานต้องสอดคล้องกับสัญญา
8️⃣ ตำแหน่งที่ “ไม่ควร Outsource”
- งาน Core Business
- งานที่ต้องตัดสินใจแทนผู้บริหาร
- งานที่ต้องใช้อำนาจควบคุมพนักงานคนอื่น
- งานที่ต้องทำแทนฝ่าย HR ลูกค้าโดยตรง
9️⃣ Checklist ป้องกันความเสี่ยง (ใช้ได้ทันที)
✅ Vendor มี Supervisor ของตัวเอง
✅ ลูกค้าไม่สั่งงานรายบุคคล
✅ ประเมินผลผ่านรายงาน/ผลลัพธ์
✅ Uniform / Badge แยกชัดเจน
✅ ระบบลา / OT ผ่าน Vendor เท่านั้น
🔑 สรุปสำหรับผู้บริหาร
❝ Outsource ไม่ผิดกฎหมาย
แต่ จัดโครงสร้างผิด = เสี่ยงทั้งแพ่ง อาญา และชื่อเสียงองค์กร ❞